Is het duurzamer om spullen te verkopen of weg te geven?

Verkopen of weggeven maakt voor het milieu weinig uit. Het telt vooral of iemand je spullen echt gebruikt in plaats van iets nieuws te kopen.

Verkopen of weggeven maakt voor het milieu op zich weinig uit: de winst ontstaat alleen als iemand je spullen echt gebruikt in plaats van iets nieuws te kopen. Kies daarom de route waarbij je spullen de kortste weg afleggen en bij iemand terechtkomen die ze nodig heeft. Bij een verhuizing is dat vaak ophalen in de buurt. Onderzoek dat verkopen en weggeven direct vergelijkt, is er niet, dus dit antwoord volgt uit wat bekend is over hergebruik.

Wat bepaalt of hergebruik echt duurzaam is?

Hergebruik levert alleen milieuwinst op als het een nieuwe aankoop vervangt. Koopt iemand je kast erbij zonder dat die anders een nieuwe had gekocht, dan valt de besparing grotendeels weg.

Onderzoekers van de Vrije Universiteit Amsterdam (Mak en Heijungs, 2022) keken naar de handel van een Nederlands veilingbedrijf. Bij bijna alle onderzochte productgroepen werd de besparing teniet gedaan, omdat veel kopers spullen kochten die ze nieuw niet zouden hebben gekocht.

Marktplaats rekent om dezelfde reden voorzichtig. Het bedrijf telt in zijn berekening over 2023 ongeveer 40% van de aankopen als vervanging van iets nieuws en komt zo op 329.109 ton potentieel vermeden CO2-equivalent. Fietsen, witgoed en woonspullen leveren daarin het meeste op.

Hoeveel maakt transport uit?

Transport maakt het verschil zodra spullen ver reizen of los worden verstuurd. Oxfam liet dat door adviesbureau RDC Environnement doorrekenen voor kleding in Frankrijk: 5 kilo kleding kost via een kringloopwinkel 0,6 kilo CO2, en via een platform als Vinted 3,1 kilo.

Dat cijfer gaat over kleding en is gemaakt in opdracht van een organisatie met eigen winkels, dus neem het als richting. Het punt blijft wel staan: losse pakketjes zijn minder zuinig dan lokaal ophalen.

Wat kies je per soort spullen?

Kies per spullen de kortste route met de grootste kans op echt gebruik:

• Grote meubels: verkoop of geef ze weg met ophalen in de buurt. Zo blijft de rit kort.
• Witgoed en fietsen: verkoop ze als ze goed werken. Daar is de kans op vervanging van een nieuwe aankoop groot.
• Kleding en kleine spullen: breng ze in één keer naar de kringloop in plaats van tien pakketjes te versturen.
• Spullen met weinig waarde: zet ze gratis in een buurtgroep of geef ze aan iemand die ze zoekt.
• Kapotte spullen: breng ze naar de milieustraat.

Een prijs kan helpen. Wie betaalt, heeft iets vaker echt nodig dan iemand die het gratis meeneemt omdat het kan, maar dat is een vuistregel en geen onderzoeksuitkomst.

Veelgestelde vragen

Is verkopen via Marktplaats beter dan naar de kringloop brengen?

Niet per se. Ophalen in de buurt kost weinig transport, maar dat geldt ook voor een kringloopwinkel om de hoek. Het verschil zit vooral in hoe ver je spullen reizen en of ze echt een nieuwe aankoop vervangen.

Moet je spullen die niemand wil dan weggooien?

Probeer het eerst met een gratis aanbod in een buurtgroep. Lukt dat niet, breng het dan naar de milieustraat, zodat materialen zoveel mogelijk worden gerecycled in plaats van verbrand.