Hoe ga je om met heimwee of spijt na een verhuizing?

Heimwee en spijt na een verhuizing zijn normaal en meestal tijdelijk. Geef het een paar maanden, rouw om wat je mist en bouw tegelijk nieuwe routines op.

Heimwee of spijt na een verhuizing is normaal en gaat bij de meeste mensen binnen enkele weken tot maanden vanzelf over. Je gaat er het best mee om door twee dingen tegelijk te doen: ruimte geven aan wat je mist én actief nieuwe routines en contacten opbouwen in je nieuwe omgeving. Neem in de eerste maanden geen grote beslissingen, zoals terugverhuizen.

Is heimwee of spijt na een verhuizing normaal?

Ja, het komt heel vaak voor, ook bij verhuizingen waar je zelf voor koos. In een Amerikaanse peiling uit 2023, aangehaald door CNBC, zei ongeveer 75 procent van de mensen die het jaar ervoor verhuisd waren ergens spijt van te hebben.

De meest genoemde spijt in die peiling was het missen van het oude huis, samen met de wens dat het nieuwe huis groter was geweest. Het gaat dus meestal om onderdelen van de verhuizing, niet om de hele beslissing.

Heimwee is meer dan "een beetje missen". Het kan gepaard gaan met slecht slapen, minder eetlust, buikpijn, somberheid en een gevoel van eenzaamheid. Het treft niet alleen kinderen, maar ook studenten, expats en volwassenen die binnen Nederland verhuizen.

Wat is het verschil tussen heimwee en spijt?

Heimwee gaat over wat je achterliet, spijt gaat over de keuze die je maakte. Dat onderscheid bepaalt wat helpt.

Psychologen Margaret Stroebe en Henk Schut (Universiteit Utrecht) en Maaike Nauta (Rijksuniversiteit Groningen) beschreven heimwee in 2015 als een "mini-rouw": een negatieve emotie door de scheiding van je thuis en de mensen aan wie je gehecht bent. Zij onderscheiden twee factoren die vaak door elkaar worden gehaald:

• De thuisfactor: het gemis van je oude huis, buurt en mensen.
• De nieuwe-plek-factor: de moeite die het kost om te wennen aan je nieuwe omgeving.

Mis je vooral je oude leven, dan heb je iets aan afscheid nemen en contact houden. Loop je vooral vast op de nieuwe plek, bijvoorbeeld door een lange reistijd of een huis dat tegenvalt, dan helpt het om concrete problemen op te lossen.

Wat helpt tegen heimwee na een verhuizing?

Wat het best werkt is een combinatie: het gemis erkennen en tegelijk investeren in de nieuwe plek. Alleen afleiding zoeken is volgens het model van Stroebe, Schut en Nauta niet genoeg: het gemis verdient ook aandacht.

• Benoem wat je precies mist. De bakker op de hoek, de buurvrouw, het uitzicht. Hoe concreter, hoe makkelijker je iets vergelijkbaars kunt terugvinden.
• Houd contact met je oude omgeving, maar begrens het. Een vaste belafspraak per week werkt beter dan elke avond scrollen door foto's van je oude straat.
• Bouw binnen twee weken vaste routines op. Dezelfde supermarkt, een vast wandelrondje, een sportclub. Uit het onderzoek van Stroebe, Schut en Nauta komt beweging naar voren als een beschermende factor.
• Richt eerst één kamer helemaal in. Vertrouwde spullen op een vertrouwde plek geven houvast, ook als de rest van het huis nog vol dozen staat.
• Maak kennis met drie buren. Een kort praatje aan de deur is genoeg om je straat minder anoniem te maken.

Wat doe je als je spijt hebt van de verhuizing?

Schrijf op waar je spijt precies over gaat en splits het in dingen die je kunt veranderen en dingen die vastliggen. Spijt over "alles" blijkt meestal spijt over twee of drie concrete punten.

Veranderbaar zijn bijvoorbeeld de inrichting, je reisroute naar werk, de school of opvang van je kinderen en je sociale leven. Vast liggen de ligging, de grootte van het huis en de buren.

Vergelijk daarna eerlijk. Je oude huis had ook nadelen, en die waren de reden dat je wegging. Zet die redenen naast elkaar op papier, want in je herinnering wordt het oude huis snel mooier dan het was.

Wanneer overweeg je om terug te verhuizen?

Pas na een half jaar tot een jaar, als je een heel seizoen en een normale werkperiode hebt meegemaakt en het gevoel niet is afgenomen. In de eerste maanden zegt je gevoel meer over de overgang dan over het huis.

Reken eerst uit wat teruggaan kost. Huur je, dan geldt voor jou als huurder meestal een opzegtermijn van één maand, gelijk aan de betaaltermijn van de huur. Heb je gekocht, dan betaal je bij een nieuwe aankoop opnieuw kosten koper, waaronder 2 procent overdrachtsbelasting als je er zelf gaat wonen, plus notaris- en makelaarskosten.

Check ook of terug nog bestaat. Je oude woning is meestal al bewoond, en een vergelijkbare woning in dezelfde buurt kan duurder zijn geworden.

Wanneer zoek je professionele hulp?

Zoek hulp als de klachten na enkele weken niet afnemen of je dagelijks leven verstoren. Denk aan aanhoudend slecht slapen, nauwelijks eten, piekeren, somberheid of je terugtrekken uit contacten.

Je huisarts is het eerste aanspreekpunt. Die kan je doorverwijzen naar de praktijkondersteuner GGZ (POH-GGZ), die gesprekken voert zonder dat het ten koste gaat van je eigen risico.

Veelgestelde vragen

Hoe lang duurt heimwee na een verhuizing? Daar bestaat geen vaste termijn voor. Bij de meeste mensen zakt heimwee binnen enkele weken tot maanden, naarmate er nieuwe routines en contacten ontstaan. Wordt het na een paar maanden niet minder of juist erger, bespreek het dan met je huisarts.

Is spijt na een verhuizing normaal? Ja. In een Amerikaanse peiling uit 2023 zei ongeveer driekwart van de mensen die recent verhuisd waren ergens spijt van te hebben. Meestal gaat het om onderdelen van de verhuizing, zoals de kosten of het missen van het oude huis, en niet om de hele beslissing.

Moet je terugverhuizen als je spijt hebt? Neem die beslissing niet in de eerste maanden. Geef jezelf minimaal een half jaar tot een jaar, zodat je alle seizoenen en een normale werkweek in je nieuwe omgeving hebt meegemaakt, en reken eerst uit wat terugverhuizen kost.

Wanneer zoek je hulp bij heimwee? Als je wekenlang slecht slaapt, nauwelijks eet, somber bent of je werk en contacten eronder lijden. Je huisarts of de praktijkondersteuner GGZ (POH-GGZ) is dan het eerste aanspreekpunt.